Na 20 jaar sociaal cultureel werk in Europa te hebben uitgevoerd willen we deze methodiek introduceren in het ontwikkelingswerk in Mali. De doelstellingen van deze methodiek komen overeen met die van ontwikkelingssamenwerking. Op deze website staan enkele projectvoorstellen. Op het eerste gezicht kan men denken; Wat een verscheidenheid! Maar ze zijn allemaal onder de noemer van sociaal-cultureel werk te brengen. Het mooie van sociaal-cultureel werk is dat, omdat de werkers “aan de basis” werken, ze de vraag kennen. Sociaal-cultureel werk kan snel en flexibele op die vraag inspelen. Sociaal-cultureel werkers zijn duizendpoten die met een minimum aan middelen een maximum aan resultaat kunnen realiseren.
Veel technisch ontwikkelingswerk mislukt vanwege de sociale component. Er is een gedragsverandering nodig die technici van bv de milieudienst of landbouwingenieurs niet kunnen begeleiden maar sociaal-cultureel werkers wel. De culturele kant van het werk raakt aan de kern van mensen en de samenleving en is scheppend. De combinatie sociaal en cultureel werk is in ontwikkelingssamenwerking een gouden formule. Cultuur wordt niet geconsumeerd maar beleefd. Cultuur is geen economisch object maar bron.
Kinderen en jongeren kijken naar een toneelstuk over slechte arbeidsomstandigheden voor dienstmeisjes tijdens een bijeenkomst georganiseerd door AEJT (Enfants et jeunes travailleurs)
Meisjes lopen met hun rol in de hand zenuwachtig rond
Een wijze van werken
Naast het feit dat men bij het begrip ‘sociaal-cultureel werk’ kan denken aan een geheel van organisaties of van activiteiten,
kan het ook beschouwd worden als een manier van werken. In 2002 boog prof. Baert van de KULeuven en een onderzoeksmedewerker
zich over het begrip en na veel onderzoek en overleg met beroepsbeoefenaars schreven ze een definitie van de methodiek
sociaal-cultureel werk neer. In het vaktijdschrift Vorming hebben ze hun bevindingen uitgebreid samengevat (Vorming nr. 5, 2002):
“Een sociaal-culturele methodiek is een wijze van denken en handelen die gesteund is op reflectie,
ervaringsdeskundigheid en wetenschappelijke inzichten. Die methodiek wordt door diverse organisaties
en hun vrijwillige en professionele medewerkers gebruikt om individuen en groepen aan te spreken en te
activeren in één of meerdere bestaansdimensies en in hun diverse leefsituaties. Deze bestaansdimensies
kenmerken de mens als zin- en waardenzoeker, als kennisverwerker, als vaardige actor of creatieve explorator,
als cultuurschepper en sociaal wezen. Als doelstellingen staan het ontwikkelen van een eigen identiteit, het
bevorderen van sociale integratie en maatschappelijke participatie en de opbouw van een democratische,
duurzame en inclusieve samenleving voorop. Daartoe worden op bewuste en doordachte wijze open kansen
geschapen die uitnodigen tot ontmoeting en informeel leren. Er worden processen van kritische bewustwording,
reflexieve verantwoording en persoonlijke bekwaming gestimuleerd. Er wordt aangezet tot de ontwikkeling van
sociale, culturele en communicatieve competenties en de vorming van sociale netwerken en culturele symbolen.
In het scheppen en benutten van deze kansen zijn de betrokken personen en groepen actieve ‘deel-nemers’ met wie
de medewerkers in dialoog treden over de concrete doelen en de aanpak."
De beroepsbeoefenaars die deze wijze van werken gebruiken worden sociaal-culturele werk(st)ers genoemd.